Cầm trên tay hai chiếc máy giếng khoan cùng đường kính thân, cùng ghi 4 inch, nhưng một chiếc dài 60 cm còn chiếc kia dài gần một mét rưỡi. Chiếc dài hơn đẩy nước cao gấp đôi. Khác biệt nằm ở số tầng cánh bên trong. Hiểu được cấu tạo nhiều cấp này là hiểu được vì sao mã máy lại ghi kiểu 4SA8/29, và vì sao hai máy cùng công suất lại cho kết quả khác hẳn nhau khi thả xuống giếng.
Máy nhiều cấp cánh có cấu tạo thế nào?
Một máy giếng khoan gồm hai khối nối liền: khối động cơ nằm dưới, khối thủy lực nằm trên. Khối thủy lực chính là phần “nhiều cấp” — bên trong xếp chồng nhiều bộ cánh giống hệt nhau, mỗi bộ gồm một bánh công tác quay và một vành dẫn hướng đứng yên.
Nước vào từ cửa hút ở giữa thân, qua bộ cánh thứ nhất, được đẩy lên bộ thứ hai, rồi bộ thứ ba, cứ thế đi hết chồng cánh mới ra cửa xả trên đỉnh. Mỗi lần đi qua một bộ, nước lại được cộng thêm một lượng cột áp. Đó là lý do người ta gọi là bơm nhiều cấp: cột áp được cộng dồn qua từng cấp.
Vì sao phải chia nhiều cấp thay vì làm một cánh lớn?
Vì đường kính giếng khoan giới hạn kích thước cánh. Giếng phi 110 chỉ cho lọt thân máy 4 inch, tức bánh công tác không thể rộng quá chừng 90 mm. Một bánh công tác nhỏ như vậy, dù quay nhanh tới đâu, cũng chỉ sinh ra vài mét cột áp mỗi vòng đi qua.
Muốn đẩy nước lên 80 hay 120 m, cách khả thi là nối tiếp nhiều bánh nhỏ lại. Đây là điểm khác căn bản so với máy đặt cạn, nơi không gian rộng cho phép làm một bánh công tác đường kính lớn. Đổi lại, cách nối tiếp cho một tính chất rất hữu ích: cột áp tăng theo số cấp, còn lưu lượng thì gần như không đổi.
Đọc mã máy để biết số cấp bằng cách nào?
Mã máy của cả ba hãng đang bán đều mã hóa thông tin theo cùng một logic, chỉ khác ký tự đầu.
| Thành phần mã | Ý nghĩa | Ví dụ thực tế |
|---|---|---|
| Con số đầu | Đường kính thân, tính bằng inch | 4SA8/29 là thân 4 inch |
| Cụm chữ | Dòng sản phẩm của hãng | SA, SL, SP tùy hãng |
| Số giữa | Lưu lượng danh định, m³/giờ | 4SA8/29 cho khoảng 8 m³/giờ |
| Số sau dấu gạch | Số tầng cánh | 4SA8/29 có 29 tầng cánh |
Nắm được quy tắc này thì việc chọn máy trở nên đơn giản. Cần nhiều nước mà không cần cao thì lấy số giữa lớn, số sau nhỏ — ví dụ Perotac 4SA16/9. Cần đẩy rất cao mà lượng nước vừa phải thì làm ngược lại — ví dụ Perotac 4SA2/58 với 58 tầng cánh.
Vật liệu bộ cánh ảnh hưởng ra sao ở nguồn nước phèn?
Vì nước phải đi xuyên qua hàng chục bộ cánh nối tiếp, mọi sai lệch nhỏ ở từng cấp đều bị nhân lên. Một lớp cặn sắt dày nửa milimet bám lên mỗi bánh công tác nghe có vẻ không đáng kể, nhưng với máy 29 tầng thì tổng ảnh hưởng lên cột áp là rất đáng kể.
- Cánh nhựa kỹ thuật: nhẹ, giá mềm, hợp nguồn nước trong và ít khoáng.
- Cánh thép không gỉ: bề mặt nhẵn, cặn khó bám chắc, súc rửa là bong; giữ được cột áp qua nhiều mùa ở nguồn nước có sắt.
- Vành dẫn hướng bằng thép không gỉ: chống được cát mịn lẫn trong nước giếng vùng đồi, chi tiết này quyết định tuổi thọ nhiều hơn người mua vẫn nghĩ.
Ở vùng trung du nơi nước ngầm hầu như đều có sắt, bộ cánh thép không gỉ là lựa chọn hợp lý về lâu dài dù chi phí ban đầu nhích lên.
Vì sao máy nhiều cấp lại sợ chạy khô?
Khối động cơ nằm dưới cửa hút, được làm mát bằng chính dòng nước chảy dọc vỏ ngoài trên đường vào máy. Không có nước đi qua thì không có gì mang nhiệt đi.
Bên cạnh đó, các vành dẫn hướng và bạc đỡ giữa các cấp dựa vào màng nước để bôi trơn. Chạy trong khí một lúc là chúng mòn, khe hở giữa bánh công tác và vành dẫn hướng rộng ra, nước bị lọt ngược trở lại cấp dưới. Máy vẫn quay nhưng cột áp tụt hẳn, và tổn thất này không tự phục hồi khi nước về lại.
Chọn số cấp thế nào cho giếng nhà mình?
Trình tự gồm ba bước. Bước một, cộng cột áp cần thiết: mực nước động trong giếng, chênh cao địa hình, chiều cao lên bồn, cộng tổn thất ống. Bước hai, ước lượng nước cần mỗi giờ theo số người và số điểm dùng nước. Bước ba, tra bảng chọn mã có cột áp và lưu lượng phủ được hai con số vừa tính, dư khoảng 10 – 15 phần trăm là hợp lý.
- Cột áp dưới 50 m, cần nhiều nước: Perotac 4SA16/9 hoặc Aquaris 4SA16/9 2.2Kw.
- Cột áp 70 – 90 m, hộ gia đình: Redpump 4SL4/32 3Kw hay Aquaris 4SP5-22 2.2Kw.
- Cột áp trên 110 m, giếng sâu trên đỉnh đồi: Perotac 4SA2/58 hoặc Redpump 4SL3/50 4Kw.
- Giếng phi lớn cho trang trại: các mã 6 inch như Perotac 6SA25/10 hay Redpump 6SL25/10 9.2Kw.
Xem thêm ở Seri SA loại 4 inch và Perotac 6 inch.
Chọn dư quá nhiều cấp có hại gì không?
Có. Máy thừa cột áp sẽ đẩy áp lực trong tuyến ống lên cao hơn thiết kế, làm các mối nối và van chịu tải liên tục, lâu ngày rò rỉ. Ngoài ra máy thừa thường kéo theo công suất động cơ lớn hơn mức cần, hút nước nhanh hơn tốc độ giếng hồi và dẫn tới chuyện thiếu nước ngay giữa phiên bơm. Dư 10 – 15 phần trăm là đủ an toàn; dư gấp rưỡi trở lên là gây hại nhiều hơn lợi.
Giá và điều kiện mua hàng thế nào?
Trong cùng một hãng, máy nhiều cấp hơn thì giá cao hơn máy ít cấp cùng lưu lượng, vì phần thủy lực dài hơn và vật liệu nhiều hơn. Cả nhóm giếng khoan trên website trải từ 1,92 triệu tới 114,6 triệu đồng, khoảng cách rộng như vậy chủ yếu đến từ đường kính thân và số tầng cánh. Giá tham khảo, cập nhật 08/2026, chưa gồm VAT 10%.
Hàng có hóa đơn VAT cùng chứng từ CO CQ. Riêng thời hạn bảo hành, nhóm hàng Ý được 2 năm còn hai nhóm kia được 1 năm. Địa chỉ lấy hàng: Số 11, Ngõ 196, Thạch Bàn, Long Biên nếu ở Hà Nội, hoặc 628/26 Hà Huy Giáp, Thạnh Lộc, Quận 12 nếu ở TP.HCM.
Trí — kỹ thuật viên ngành hàng bơm giếng khoan cánh inox tại Công ty Trung Kiên, website bomdailoan.vn — thực hiện nội dung. Hotline 0344418984.