Chốt lưu lượng từng khu trước. Chọn bơm rồi mới chia khu là cách làm ngược, và hậu quả điển hình là khu gần thì thừa nước, khu xa và cao thì không tới. Bơm chỉ có một đường đặc tính; mọi khu tưới đều phải nằm gọn trong đường đó.
Vì sao chia khu lại đổi cả bài toán chọn bơm
Khi tưới cả vườn cùng lúc, bơm phải cấp tổng lưu lượng của mọi béc, ở cột áp của khu cao nhất. Khi chia khu, mỗi lần chỉ một khu chạy: lưu lượng cần nhỏ hơn nhiều, nhưng cột áp vẫn phải đủ cho khu cao nhất.
| Cách tưới | Lưu lượng cần | Cột áp cần | Hệ quả |
|---|---|---|---|
| Cả vườn cùng lúc | Tổng của mọi béc | Theo khu cao nhất | Máy lớn, tốn điện, giếng dễ hụt |
| Chia khu, mỗi lần một khu | Của khu lớn nhất | Vẫn theo khu cao nhất | Máy nhỏ hơn, thời gian tưới dài hơn |
Nhìn bảng là thấy: chia khu đổi hẳn cỡ máy. Nên chốt cách chia trước khi tính máy.
Bảng cần điền cho từng khu
| Khu | Số béc | Lưu lượng mỗi béc | Tổng lưu lượng khu | Chênh cao so với giếng | Chiều dài ống tới khu |
|---|---|---|---|---|---|
| Khu 1 | ….. | ….. | ….. | ….. m | ….. m |
| Khu 2 | ….. | ….. | ….. | ….. m | ….. m |
| Khu 3 | ….. | ….. | ….. | ….. m | ….. m |
Điền hết bảng rồi mới nói chuyện máy. Cột “chênh cao” đo từ mực nước trong giếng tới béc, không phải từ mặt đất.
⚠️ Điều kiện dừng
Trước khi chốt tổng lưu lượng, phải biết giếng hồi nước được bao nhiêu. Chọn bơm mạnh hơn khả năng hồi của giếng là chọn máy sẽ hút cạn rồi chạy khô — hỏng nhanh và không tưới thêm được giọt nào. Đây là trần cứng của cả bài toán.
Ba nguyên tắc chia khu
- Gộp các béc có cùng cao độ vào một khu. Khác cao độ nhiều trong một khu thì béc thấp phun mạnh, béc cao phun yếu.
- Cân bằng lưu lượng giữa các khu. Nếu một khu lớn gấp đôi khu khác, máy phải chọn theo khu lớn và chạy lệch vùng khi tưới khu nhỏ.
- Khu xa nhất và cao nhất là khu đặt chuẩn cột áp. Tính cho khu đó trước, các khu khác sẽ thừa áp và cần van điều tiết.
Van và điều khiển
| Cách | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Van tay ở đầu mỗi khu | Đơn giản, rẻ | Phải ra vườn mở đóng theo ca |
| Van điện và bộ hẹn giờ | Tưới theo lịch, không cần có mặt | Cần nguồn điện tới van, thêm chi phí |
| Van tay kèm đồng hồ áp | Biết được khu nào đang thiếu áp | Cần người đọc số |
Với vườn đồi, một đồng hồ áp đặt ở khu cao nhất là món rẻ mà hữu ích: nó cho biết máy có thật sự đẩy tới nơi hay không.
Sai lầm hay gặp
- Tính chênh cao từ mặt đất tại giếng, quên rằng mực nước trong giếng nằm sâu hơn nhiều.
- Bỏ qua tổn thất trên ống chính khi tuyến dài hàng trăm mét trên sườn dốc.
- Cho rằng thêm béc thì cứ mở thêm van là được — thêm béc là tăng lưu lượng, và áp tại mọi béc đều tụt.
- Chia khu theo loại cây thay vì theo cao độ, rồi phải bù bằng cách chỉnh van liên tục.
Ví dụ có ghi rõ giả định
Giả định: một vườn dốc, ba khu ở ba cao độ khác nhau, ban đầu tưới cả ba cùng lúc bằng một máy. Khu thấp nhất phun mạnh, khu cao nhất gần như không có nước.
Cách đọc: tổng lưu lượng ba khu kéo điểm làm việc sang phải, cột áp tụt, và khu cao nhất là khu mất nước trước. Chia thành ba ca tưới riêng thường giải quyết mà không cần đổi máy — nếu cột áp của máy vốn đã đủ cho khu cao nhất khi chỉ một khu chạy. Tình huống là giả định để minh hoạ cơ chế, không phải số của vườn bạn.
Câu hỏi hay gặp
Chia khu thì tưới lâu hơn, có sao không? Tưới lâu hơn nhưng máy chạy đúng vùng và giếng có thời gian hồi nước. Với vườn đồi, đây thường là đánh đổi có lợi.
Có nên chọn máy dư một chút cho chắc? Dư cột áp thì còn chỉnh được bằng van. Dư lưu lượng mà giếng không hồi kịp thì thành vấn đề. Ưu tiên đúng lưu lượng, dự phòng ở cột áp.
Bơm lên bể rồi tưới từ bể có dễ hơn không? Với nhiều vườn thì có, vì tách được bài toán giếng khỏi bài toán tưới. Nhưng cần chỗ đặt bể ở cao độ hợp lý và thêm chi phí.
Gửi gì để bên kỹ thuật tính giúp
Bảng từng khu ở trên · mực nước tĩnh và mực nước khi bơm · khả năng hồi của giếng · sơ đồ vườn kèm cao độ · cỡ và chiều dài ống chính · điện áp và số pha. Bên kỹ thuật dựng đường hệ thống cho khu khó nhất rồi mới chọn máy.
Xem dải máy tại bơm chìm giếng khoan và Aquaris – Ý.
Liên hệ: Trí — 0344418984 (gọi hoặc Zalo cùng số). Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Trung Kiên.